ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಧರ್ಮಗುರು..!

 Father Jerome D'Souza, SJ (1897–1977) was an eminent Indian Jesuit priest, educationist, diplomat, and statesman. He is best remembered as one of the key architects of the Indian Constitution, representing the Christian community and the Madras province in the Constituent Assembly of India.

ಹಲವು ಜಾತಿ , ಧರ್ಮ, ಬಣ್ಣಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಏಕತೆ ಇರುವ ಭಾರತದ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಇರುವುದು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ. ಡಾ. ಬಿ ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಈ ಸಂವಿಧಾನ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಮಹನೀಯರ ಕೊಡೆಗೆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಐವರು ಮಹನೀಯರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಧರ್ಮಗುರುವು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೇ  ವಂದನೀಯ ಫಾದರ್ ಜೆರೋಮ್ ಡಿ ಸೋಜಾ. ಫಾದರ್ ಜೆರೋಮ್ ಡಿ ಸೋಜಾ ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರು ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ (Constituent Assembly) ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವರದ್ದಾಗಿತ್ತು.

ಫಾದರ್ ಜೆರೋಮ್ ಡಿಸೋಜಾ ಅವರು 1897ರ ಆಗಸ್ಟ್ 6ರಂದು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಲ್ಕಿಯ ಚಿತ್ರಾಪುವಿನ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ತಂದೆ ಸೆಬೆಸ್ಟಿಯನ್ ಡಿ ಸೋಜಾ ಅಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸೆರ್ಪಿನಾ ಡಿಸೋಜಾ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಅಲೋಸಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಜೆರೋಮ್ ಅವರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು .ಮುಲ್ಕಿಯ ಮನೆಯಿಂದ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ದಿನಾ ಸುಮಾರು 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅವರು ಬರಿಗಾಲಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡೆ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.  ಬಳಿಕ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತದನಂತರ, 1921ರ ಮೇ 29ರಂದು 'ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್' (Society of Jesus) ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮುನ್ನ, ಅವರು ಕೆಲವು ಕಾಲ ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿಯ ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 1931ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದರು. ಅದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಡಿಸೋಜಾ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿಲಯವಾದ ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿಯ ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ನೆಹರು ಮತ್ತು ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ ಅವರಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

​ಏಪ್ರಿಲ್ 1938ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರೆಕ್ಟರ್ (Rector) ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು – ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಅವರು ಪಾತ್ರರಾದರು. 1942ರಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ಚೆನ್ನೈನ ಲೊಯೊಲಾ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿನ ರೆಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.

​ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ:

​ಡಿಸೋಜಾ ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಲೊಯೊಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಡಿಸೋಜಾ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅವರನ್ನು 'ಯುದ್ಧ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಸಮಿತಿ'ಗೆ (War Reconstruction Committee) ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅವರ ವಾಗ್ಮಿತ್ವಕ್ಕೆ (ಮಾತಿನ ಚತುರತೆ) ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಶಾಸನಸಭೆಗೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.

​ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ:

​ಡಿಸೋಜಾ ಅವರು 1946ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಿಂದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಗೆ (Constituent Assembly) ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ಭಾಷೆ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.

​ನಂತರದ ಕೊಡುಗೆಗಳು:

​ಡಿಸೋಜಾ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಡಚ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಮ ಹಿಡಿತವಿತ್ತು. ಇದು ನೆಹರು ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಅವರು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಾಗ ಕೈಹಿಡಿಯಿತು.

​1949ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗದ ಭಾಗವಾಗಲು ನೆಹರು ಅವರು ಡಿಸೋಜಾ ಅವರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು – ಅವರು ಅಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಅಧಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

​ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಚರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಕುರಿತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೂ ಡಿಸೋಜಾ ಅವರು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು.

​ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಅವರು 1951ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ಜೇವಿಯರ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್' (Xavier Board of Higher Education) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಡಿಸೋಜಾ ಅವರು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್' (Indian Social Institute) ಅನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

​ಫಾದರ್ ಜೆರೋಮ್ ಡಿಸೋಜಾ ಅವರು 1977ರ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಿಂಡಿಗಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 1997ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಜನ್ಮಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಗೌರವಿಸಿತು.